ماموگرافی در سینه های دارای پروتز + چگونگی انجام و شرایط

ماموگرافی در سینه های دارای پروتز کاملاً امکان‌ پذیر است و داشتن ایمپلنت پستان به‌ هیچ‌ عنوان مانعی برای انجام غربالگری‌های دوره‌ای سلامت محسوب نمی‌شود. بانوانی که جراحی زیبایی یا ترمیمی پستان انجام داده‌اند، می‌توانند با کمک تکنیک‌های تصویربرداری اختصاصی و مراجعه به مراکز مجهز، بافت سینه خود را با دقت و ایمنی بالا بررسی کنند. در ادامه این مطلب از وب‌سایت دکتر مژگان نبات زاده فوق تخصص پستان، به بررسی ساختار، نحوه انجام و تکنیک‌های ایمن این نوع تصویربرداری می‌پردازیم. لازم به ذکر است که این مقاله صرفاً جهت افزایش آگاهی عمومی نوشته شده است و برای دریافت توصیه‌های دقیق و متناسب با شرایط فردی خود، حتماً باید با پزشک متخصص مشورت نمایید.

آیا ماموگرافی برای سینه های دارای پروتز قابل انجام است؟

یکی از مهم‌ترین عواملی که پیش از جراحی زیبایی پستان باید به آن توجه داشت، تداوم روند غربالگری‌های سلامتی است. انجام ماموگرافی برای سینه‌هایی که دارای ایمپلنت هستند، نه تنها امکان‌پذیر است، بلکه به عنوان یک استاندارد طلایی برای تشخیص زودهنگام تغییرات بافتی کاملاً ضروری شناخته می‌شود. تجهیزات مدرن رادیولوژی و تکنیک‌های پیشرفته تصویربرداری به تکنسین‌ها این امکان را می‌دهند که بافت طبیعی سینه را از ایمپلنت متمایز کرده و تصاویر واضحی از غدد و مجاری شیری به دست آورند.

بسیاری از افراد تصور می‌کنند که وجود یک جسم خارجی در بافت پستان ممکن است انجام این تست را غیرممکن یا خطرناک کند، اما علم پزشکی با معرفی روش‌های تطبیقی، این مسئله را به طور کامل حل کرده است. در واقع، با اطلاع قبلی تکنسین از وجود ایمپلنت، دستگاه و زاویه تصویربرداری به گونه‌ای تنظیم می‌شود که ضمن حفظ یکپارچگی و سلامت پروتز، بافت اصلی پستان به بهترین شکل ممکن اسکن شود.

ماموگرافی و پروتز سینه چه ارتباطی دارند؟

درک ارتباط میان این دو مستلزم شناخت دقیق آناتومی پستان پس از جراحی و ویژگی‌های فیزیکی ایمپلنت‌ها است. این ارتباط از دو جنبه کلیدی قابل بررسی است که در نحوه انجام و تفسیر تصاویر رادیولوژی نقش اساسی ایفا می‌کنند.

موقعیت قرارگیری پروتز و بافت پستان

ایمپلنت‌های پستان معمولاً در دو موقعیت اصلی قرار می‌گیرند: زیر غده‌ای (روی عضله و زیر بافت پستان) یا زیر عضلانی (زیر عضله قفسه سینه). زمانی که ایمپلنت در زیر عضله سینه قرار گرفته باشد، تصویربرداری و بررسی بافت طبیعی پستان بسیار راحت‌تر انجام می‌شود، زیرا پروتز به بافت‌های غده‌ای نزدیک نیست و تداخل کمتری در مسیر اشعه ایجاد می‌کند. در مقابل، پروتزهایی که روی عضله قرار دارند، بخش بیشتری از بافت اصلی را می‌پوشانند و پزشک یا رادیولوژیست باید از مهارت بالاتری برای جداسازی بافت و ثبت تصاویر دقیق استفاده کند.

نوع مواد سازنده ایمپلنت

مواد تشکیل‌دهنده پروتزها، خواه سالین (آب نمک) و خواه سیلیکون، در برابر اشعه ایکس مقاوم هستند و اصطلاحاً رادیواپک نامیده می‌شوند. این ویژگی به این معنا است که اشعه ایکس نمی‌تواند به راحتی از آن‌ها عبور کند و در تصاویر ماموگرافی به صورت توده‌های سفید و غیرشفاف دیده می‌شوند. اگرچه ایمپلنت‌های سیلیکونی تراکم بیشتری نسبت به انواع سالین دارند و ممکن است بخش بیشتری از تصویر را مسدود کنند، اما متخصصان با استفاده از نماهای تصویربرداری مضاعف، این چالش را برطرف می‌کنند تا هیچ نقطه کوری در بررسی بافت سینه باقی نماند.

آیا پروتز در نتیجه ماموگرافی تاثیر خواهد داشت؟

وجود پروتز به خودی خود باعث ایجاد نتیجه کاذب یا خطای تشخیصی در ماموگرافی نمی‌شود، اما می‌تواند خواندن تصاویر را برای رادیولوژیست به یک فرآیند تخصصی‌تر تبدیل کند. از آنجایی که ایمپلنت‌ها اشعه را از خود عبور نمی‌دهند، ممکن است روی بخشی از بافت طبیعی سایه بیندازند.

برای رفع این محدودیت فیزیکی، استانداردهای تصویربرداری تغییر یافته است. در حالت عادی، ماموگرافی شامل چهار نما (دو تصویر از هر سینه) است. اما در شرایطی که فرد دارای ایمپلنت است، رادیولوژیست تصاویر بیشتری ثبت می‌کند که گاهی به هشت نما می‌رسد. این نماهای تکمیلی به پزشک اجازه می‌دهند تا بافت‌های حاشیه‌ای، بخش‌های زیرین و قسمت‌هایی که ممکن است در سایه پروتز قرار گرفته باشند را با دقت بالایی بررسی کند. بنابراین، با اتخاذ این تکنیک‌های تخصصی، دقت و کیفیت نتیجه ماموگرافی حفظ خواهد شد.

نحوه انجام ماموگرافی در سینه های دارای پروتز

مراحل انجام ماموگرافی بعد از پروتز سینه تفاوت‌های ظریف و بسیار مهمی با حالت عادی دارد. این فرآیند با دقت و ظرافت بیشتری طراحی شده است تا هم بافت پستان به درستی اسکن شود و هم ایمپلنت تحت فشار غیرعادی قرار نگیرد.

اطلاع‌رسانی به تکنسین رادیولوژی

اولین و مهم‌ترین قدم پیش از شروع تصویربرداری، اطلاع دادن به مرکز رادیولوژی و شخص تکنسین درباره وجود ایمپلنت است. فرد باید نوع پروتز (سیلیکونی یا سالین) و محل قرارگیری آن (زیر عضله یا روی عضله) را به طور دقیق به تکنسین اعلام کند. این اطلاعات به کادر درمان کمک می‌کند تا دستگاه را متناسب با شرایط فیزیکی بیمار تنظیم کرده و زمان بیشتری را برای انجام دقیق اسکن اختصاص دهند.

استفاده از تکنیک جابجایی ایمپلنت

متخصصان رادیولوژی برای ثبت تصاویر واضح از سینه‌های پروتز شده، از روشی استاندارد و جهانی به نام تکنیک اکلوند (Eklund technique) یا تکنیک جابجایی ایمپلنت (Implant Displacement) استفاده می‌کنند. در این روش تخصصی، تکنسین با مهارت و ظرافت خاصی بافت طبیعی پستان را به سمت جلو و دور از دیواره قفسه سینه می‌کشد و همزمان ایمپلنت را به آرامی به سمت عقب و دیواره قفسه سینه هدایت می‌کند. این جابجایی موقت باعث می‌شود تا حداکثر بافت غده‌ای پستان در مسیر تصویربرداری قرار گیرد و پروتز از میدان دید اشعه ایکس خارج شود.

تنظیم میزان فشار دستگاه بر روی سینه

در ماموگرافی‌های استاندارد، کمپرس کردن یا فشرده‌سازی سینه برای باز شدن بافت‌ها و دریافت تصویر شفاف ضروری است. هنگام انجام این تست در سینه‌های دارای ایمپلنت، میزان این فشار با دقت و احتیاط بسیار بالایی تنظیم می‌شود. تکنسین تنها به اندازه‌ای به بافت فشار وارد می‌کند که تصویر واضحی به دست آید و از اعمال هرگونه فشار مضاعف بر روی خود ایمپلنت که ممکن است باعث آسیب به ساختار آن شود، به شدت خودداری می‌گردد.

ثبت تصاویر اضافی برای بررسی دقیق‌تر

پس از اعمال تکنیک جابجایی، دستگاه رادیولوژی نماهای استانداردی را از بافتِ به جلو کشیده شده ثبت می‌کند. علاوه بر این، ممکن است تصاویری نیز با حضور خود پروتز گرفته شود تا رادیولوژیست بتواند وضعیت فیزیکی و یکپارچگی ایمپلنت را نیز بررسی کند. این فرآیند چند مرحله‌ای تضمین می‌کند که پزشک معالج، در این مورد دکتر مژگان نبات زاده، تصویر کاملی از کل ناحیه پستان در اختیار داشته باشد.

آیا ماموگرافی باعث چرخش پروتز سینه می شود؟

یکی از نگرانی‌های رایج بانوانی که قصد انجام این جراحی را دارند، احتمال آسیب یا چرخش پروتز در حین فشارهای ماموگرافی است. از نظر ساختاری، ایمپلنت‌های امروزی از پوسته‌های بسیار مقاوم و انعطاف‌پذیری ساخته شده‌اند که توانایی تحمل فشارهای فیزیکی قابل توجهی را دارند. فشار وارد شده توسط دستگاه ماموگرافی به صورت کنترل‌شده و تدریجی است و به ندرت می‌تواند باعث پارگی یا آسیب ساختاری به ایمپلنت شود.

در خصوص چرخش پروتز، به ویژه در مورد پروتزهای قطره‌اشکی (آناتومیک)، احتمال بسیار ضعیفی وجود دارد که دستکاری‌های حین تصویربرداری باعث جابجایی جزئی آن‌ها شود. با این حال، تکنسین‌های آموزش‌دیده با آگاهی کامل از بیومکانیک پروتزها، تکنیک‌های جابجایی را با کمترین نیروی برشی انجام می‌دهند. انتخاب مراکز رادیولوژی معتبر که دارای تکنسین‌های مجرب در زمینه تصویربرداری از سینه‌های ایمپلنت‌شده هستند، این خطرات نظری را به نزدیک صفر می‌رساند.

به جای ماموگرافی از چه روش هایی میتوان برای سینه های پروتز شده استفاده کرد؟

در کنار ماموگرافی و پروتز سینه که بحث اصلی این مقاله است، متخصصان پستان گاهی از روش‌های تصویربرداری مکمل یا جایگزین برای بررسی دقیق‌تر بافت‌ها استفاده می‌کنند. این روش‌ها به ویژه زمانی که بافت سینه بسیار متراکم باشد یا پزشک نیاز به بررسی سلامت خود ایمپلنت داشته باشد، تجویز می‌شوند.

سونوگرافی پستان یکی از در دسترس‌ترین روش‌های مکمل است که با استفاده از امواج صوتی، تصاویری از بافت داخل سینه ارائه می‌دهد. این روش بدون اشعه بوده و می‌تواند به خوبی ماهیت توده‌ها (کیستیک یا جامد بودن) را در کنار ایمپلنت تشخیص دهد. روش قدرتمند دیگر، ام آر آی (MRI) پستان است. تصویربرداری تشدید مغناطیسی نه تنها جزئیات بسیار دقیقی از بافت غده‌ای پستان ارائه می‌دهد، بلکه بهترین و دقیق‌ترین روش برای بررسی سلامت، یکپارچگی و تشخیص پارگی‌های خاموش در ایمپلنت‌های سیلیکونی به شمار می‌رود. پزشک متخصص بر اساس سن، سابقه خانوادگی و ساختار بافت سینه، بهترین ترکیب از این روش‌های تصویربرداری را پیشنهاد می‌دهد.

نکات مهم مربوط به ماموگرافی و پروتز سینه

برای داشتن یک تجربه ایمن و دریافت دقیق‌ترین نتایج از غربالگری‌های دوره‌ای، رعایت برخی اصول ضروری است. حفظ سوابق پزشکی مرتبط با جراحی پستان یکی از مهم‌ترین اقدامات است. همیشه کارت مشخصات ایمپلنت خود که شامل نوع، حجم و برند آن است را به همراه داشته باشید و در زمان مراجعه به مرکز تصویربرداری، آن را به تکنسین ارائه دهید.

انتخاب مرکز تصویربرداری مناسب نیز نقش تعیین‌کننده‌ای در کیفیت کار دارد. حتماً به کلینیک‌ها یا بیمارستان‌هایی مراجعه کنید که تکنسین‌های آن‌ها گواهینامه‌های تخصصی برای اجرای تکنیک‌های جابجایی ایمپلنت (اکلوند) را دارا هستند. همچنین، معاینات بالینی و منظم توسط فوق تخصص پستان را فراموش نکنید. ادغام تصویربرداری دقیق با معاینات فیزیکی تخصصی توسط پزشکانی نظیر دکتر مژگان نبات زاده، بالاترین سطح اطمینان را برای حفظ سلامت پستان فراهم می‌کند.

جمع‌بندی

در نهایت، ماموگرافی در سینه‌های دارای پروتز یک فرآیند پزشکی کاملاً تاییدشده، ایمن و حیاتی است. وجود ایمپلنت‌های زیبایی یا ترمیمی به هیچ وجه مانعی برای انجام غربالگری‌های روتین پستان نیست. با استفاده از تکنیک‌های تخصصی مانند روش جابجایی اکلوند و ثبت نماهای تکمیلی، تکنسین‌های رادیولوژی می‌توانند بافت اصلی پستان را با دقت بالا ارزیابی کنند. هدف اصلی این است که افراد دارای پروتز نیز همانند سایر بانوان، به طور منظم و بدون نگرانی تحت پایش‌های سلامتی قرار گیرند تا در صورت بروز هرگونه تغییر در بافت پستان، تشخیص و مدیریت در سریع‌ترین زمان ممکن انجام پذیرد.

سوالات متداول درباره ماموگرافی سینه های دارای پروتز