تفاوت لامپکتومی و ماستکتومی در درمان سرطان سینه

تفاوت لامپکتومی و ماستکتومی در میزان برداشتن بافت سینه برای درمان توده‌های پستانی خلاصه می‌شود. در جراحی لامپکتومی تنها تومور و حاشیه کوچکی از بافت سالم اطراف آن برداشته شده و ظاهر سینه حفظ می‌گردد؛ اما در روش ماستکتومی، جراح تمام بافت یک یا هر دو سینه را به طور کامل تخلیه می‌کند. انتخاب بین این دو جراحی به اندازه تومور، مرحله بیماری و شرایط فیزیکی بیمار بستگی دارد. در صورتیکه به تازگی ابتلا به سرطان سینه در شما تشخیص داده شده است، جراحی بعنوان بخشی از برنامه درمانی شما است. اما به کدام روش جراحی نیاز دارید؟ در این مقاله به بررسی دقیق فرق لامپکتومی و ماستکتومی پرداخته‌ایم تا با آگاهی از میزان تهاجمی بودن هریک، مسیر درمان را با آگاهی و اطمینان بیشتری طی کنید.

نکته بسیار مهم: مطالب این مقاله صرفاً جنبه آگاهی‌ بخشی دارد. هیچ‌یک از مقالات اینترنتی نمی‌توانند جایگزین ویزیت تخصصی شوند و تشخیص نهایی نوع عمل و طرح درمان، حتماً باید توسط پزشک فوق تخصص جراحی پستان پس از بررسی کامل آزمایش‌ها و معاینات بالینی انجام پذیرد.

آیا لامپکتومی با ماستکتومی متفاوت است؟

این دو روش جراحی از نظر رویکرد درمانی، اهداف زیبایی‌شناختی و وسعت عمل تفاوت‌های بنیادینی با یکدیگر دارند. لامپکتومی که در اصطلاح پزشکی به آن «جراحی حفظ پستان» (Breast-Conserving Surgery) نیز گفته می‌شود، یک روش کمتر تهاجمی است. در این روش تمرکز جراح بر این است که تنها بافت درگیر سرطان را از بدن خارج کند و فرم طبیعی سینه تا حد امکان دست‌نخورده باقی بماند.

از سوی دیگر، ماستکتومی یک عمل جراحی گسترده‌تر و تهاجمی‌تر است. در این روش، کل بافت غده‌ای پستان، مجاری شیری و در بیشتر مواقع نوک سینه و هاله رنگی اطراف آن برداشته می‌شود. گاهی اوقات بسته به میزان پیشرفت بیماری، ممکن است نیاز به برداشتن غدد لنفاوی زیر بغل و حتی بخشی از عضلات قفسه سینه نیز باشد. با وجود این تفاوت‌های ساختاری، هدف نهایی هر دو عمل کاملاً یکسان است: خارج کردن کامل سلول‌های سرطانی از بدن بیمار و جلوگیری از گسترش بیماری.

مرکز تحقیقات سرطان سینه: ممکن است پزشک شما ماستکتومی (برداشتن کامل پستان) به جای لامپکتومی (برداشتن توده همراه با مقدار کمی از بافت اطراف آن) را توصیه کند در صورتیکه تومور بزرگ‌تر از دو اینچ (حدود ۵ سانتی‌متر) باشد، یا نسبت به اندازه پستان بزرگ محسوب شود، یا اگر چندین ناحیه سرطانی در پستان وجود داشته باشد که در کنار یکدیگر نیستند و از هم فاصله دارند.

تفاوت های لامپکتومی با ماستکتومی

برای درک بهتر فرق لامپکتومی و ماستکتومی، لازم است این دو روش را از جنبه‌های مختلف بالینی و روند بهبودی بررسی کنیم. هر بیمار شرایط منحصربه‌فردی دارد و آگاهی از این جزئیات به کاهش استرس پیش از عمل کمک شایانی می‌کند.

میزان تهاجمی بودن و حفظ بافت سینه

همان‌طور که اشاره شد، بزرگترین تفاوت این دو روش در حجم بافتی است که از بدن خارج می‌شود. لامپکتومی یک جراحی موضعی محسوب می‌شود که کمترین آسیب را به بافت‌های سالم اطراف تومور وارد می‌کند. جراح در این عمل، توده را به همراه یک حاشیه ایمن (حاشیه‌ای از سلول‌های سالم برای اطمینان از خروج کامل سرطان) برمی‌دارد. در مقابل، ماستکتومی یک جراحی ماژور و تهاجمی است که کل بافت سینه را تخلیه می‌کند تا خطر باقی ماندن هرگونه سلول سرطانی در بافت‌های مجاور به صفر برسد.

نیاز به درمان‌های تکمیلی مانند رادیوتراپی

یکی از مهم‌ترین نکاتی که بیماران باید بدانند، تفاوت در مسیر درمان پس از جراحی است. بیمارانی که تحت عمل لامپکتومی قرار می‌گیرند، تقریباً در تمامی موارد پس از طی کردن دوره نقاهت اولیه، نیاز به انجام پرتودرمانی (رادیوتراپی) دارند. رادیوتراپی کمک می‌کند تا سلول‌های سرطانی احتمالی که ممکن است در بافت باقیمانده سینه پنهان شده باشند، از بین بروند. اما در ماستکتومی، از آنجایی که کل بافت سینه برداشته شده است، نیاز به رادیوتراپی بسیار کمتر است و تنها در شرایط خاصی مانند بزرگ بودن بیش از حد تومور یا درگیری شدید غدد لنفاوی تجویز می‌شود.

طول دوره نقاهت و روند بهبودی

تفاوت لامپکتومی و ماستکتومی در سرعت بازگشت به زندگی روزمره نیز بسیار مشهود است. لامپکتومی معمولاً به عنوان یک جراحی سرپایی یا با یک شب بستری در بیمارستان انجام می‌شود. درد پس از عمل در این روش کمتر است و بیمار معمولاً پس از چند روز تا یک هفته می‌تواند فعالیت‌های سبک خود را از سر بگیرد. اما بهبودی پس از ماستکتومی زمان‌برتر است. بیماران ممکن است چند روز در بیمارستان بستری شوند و برای تخلیه ترشحات محل عمل، لوله‌هایی به نام دِرَن (Drain) به بدن آن‌ها متصل باشد. بازگشت به فعالیت‌های عادی در ماستکتومی معمولاً بین سه تا شش هفته زمان می‌برد.

حفظ ظاهر سینه و نیاز به جراحی ترمیمی

برای بسیاری از بانوان، ظاهر سینه پس از عمل اهمیت روانی بالایی دارد. در لامپکتومی شکل و ظاهر سینه تا حد زیادی حفظ می‌شود، هرچند ممکن است به دلیل برداشتن بخشی از بافت، سینه کمی کوچکتر شده یا جای اسکار (جای زخم) مختصری روی آن باقی بماند. اما در ماستکتومی، سینه کاملاً تخت می‌شود. بیمارانی که ماستکتومی می‌کنند، می‌توانند برای بازگرداندن فرم سینه، درخواست جراحی ترمیمی (بازسازی سینه با ایمپلنت یا بافت‌های طبیعی بدن) بدهند. جراحی ترمیمی می‌تواند همزمان با ماستکتومی و یا ماه‌ها پس از پایان شیمی‌درمانی و رادیوتراپی انجام شود.

تاثیر بر حس لامسه و اعصاب ناحیه سینه

به دلیل وسعت متفاوت این دو جراحی، میزان آسیب به اعصاب حسی ناحیه سینه نیز متفاوت است. بعد از لامپکتومی، بیمار ممکن است در محل برش جراحی کمی بی‌حسی یا حساسیت بیش از حد تجربه کند که معمولاً با گذشت زمان بهبود می‌یابد. اما در ماستکتومی، به دلیل برداشتن کامل بافت سینه و قطع شدن شبکه‌های عصبی گسترده‌تر، بی‌حسی در ناحیه قفسه سینه دائمی‌تر و وسیع‌تر خواهد بود.

برای درمان سرطان سینه لامپکتومی بهتر است یا ماستکتومی؟

بسیاری از بیماران پس از تشخیص بیماری می‌پرسند که در نهایت کدام روش بهتر است؟ از نظر علمی و بر اساس تحقیقات معتبر پزشکی، برای بیمارانی که کاندیدای مناسبی برای هر دو روش هستند، میزان بقا و طول عمر در لامپکتومی (به همراه رادیوتراپی) دقیقاً برابر با جراحی ماستکتومی است. بنابراین نمی‌توان گفت یک روش مطلقاً از دیگری برتر است.

تصمیم‌گیری برای انتخاب نوع عمل به عوامل بالینی متعددی بستگی دارد. برای مثال، اگر اندازه تومور نسبت به حجم سینه کوچک باشد و تومور فقط در یک ناحیه از سینه متمرکز شده باشد، جراح معمولاً لامپکتومی را پیشنهاد می‌دهد تا بیمار بافت طبیعی بدن خود را حفظ کند.

از سوی دیگر، در برخی شرایط خاص پزشکی، جراح چاره‌ای جز انتخاب ماستکتومی ندارد. به عنوان یک مثال بالینی واقعی، اگر در سونوگرافی یا ام‌آرآی مشخص شود که چندین توده سرطانی در ربع‌های مختلف یک سینه پخش شده‌اند (تومورهای مولتی‌سنتریک)، امکان حفظ سینه وجود ندارد و ماستکتومی بهترین و ایمن‌ترین انتخاب است. همچنین بیمارانی که دارای جهش‌های ژنتیکی خاص (مانند ژن BRCA) هستند، ممکن است حتی به عنوان پیشگیری، ماستکتومی دوطرفه را ترجیح دهند.

علاوه بر مسائل پزشکی، ترجیح شخصی بیمار نیز نقش پررنگی دارد. برخی از بانوان با وجود اینکه می‌توانند لامپکتومی کنند، از ترس بازگشت بیماری و برای رسیدن به آرامش روانی، درخواست برداشتن کامل سینه را دارند. تمام این موارد باید در جلسات مشاوره پیش از عمل به طور مفصل بررسی شوند.

انتخاب بین حفظ سینه یا برداشتن کامل آن، یک تصمیم حیاتی و کاملاً شخصی است که باید با آگاهی کامل و همراهی یک جراح باتجربه و دلسوز گرفته شود. دکتر مژگان نبات زاده با سال‌ها تجربه موفق در زمینه پیچیده‌ترین جراحی‌های پستان، بعنوان بهترین جراح سرطان سینه شناخته میشوند و آماده ارائه مشاوره تخصصی، پاسخ به نگرانی‌ها و همراهی شما در تمامی مراحل تشخیص تا درمان هستند. برای رزرو وقت مشاوره با مطب ایشان در تماس باشید.

جمع‌بندی

در یک نگاه کلی، تفاوت لامپکتومی و ماستکتومی در وسعت جراحی و مسیر درمانی پس از آن است. فرق لامپکتومی و ماستکتومی به این صورت است که لامپکتومی روشی محافظه‌کارانه برای برداشتن تومور و حفظ ظاهر سینه است که معمولاً به رادیوتراپی نیاز دارد؛ در حالی که ماستکتومی شامل برداشتن کل بافت سینه بوده و نیازمند دوره نقاهت طولانی‌تری است. هر دو روش از نظر کنترل سرطان و حفظ جان بیمار اثربخشی بالایی دارند و انتخاب نهایی باید با در نظر گرفتن ویژگی‌های تومور، شرایط جسمانی و صلاحدید پزشک فوق تخصص جراحی پستان صورت گیرد.

سوالات متداول بیماران